Аҳмаджон Мелибоев. Эркин Сиддиқ нима дейди?

Латифагўй, беназир инсон Эркин Сиддиқов ҳангомаларини кўпчилик адабиёт ихлосмандлари яхши билишади. Уларни тўплаб “Хотин йўғида” сарлавҳали бир китоб қилдим. Тезда тарқалиб кетди. Ўқиб кўрсам, кўп ҳангомалар қолиб кетибди. Эркин ака билан нашриётда бирга ишлаган ҳамкасблари мен эшитмаган яна қанча ичакчўзди воқеаларни ҳикоя қилиб беришди. Ўз-ўзидан “Хотин йўғида”нинг иккинчи, қайта ишланган ва тўлдирилган нашри юзага келди. […]

Давомини ўқиш

Наим Каримов. “Мардикорлар ашуласи”ни ким ёзган?

«Қатағон қурбонлари хотираси» музейини зиёрат қилган кишилар 1916 йил қўзғалонига бағишланган экспозиция олдида узоқ вақт тўхтаб қоладилар. Бунинг сабаби, шу бўлимнинг сенсор-киоскидан Россиянинг совуқ ўлкаларига юборилган мардикорлар ашуласининг янграб, ота-боболаримиз бошига тушган мушкул савдоларни эслатишидир. 1916 йил қўзғалони Тавалло, Сидқий Хондайлиқий, Тошқин (Мўминжон Муҳаммаджонов), Ҳамза сингари шоирларнинг ёзувларидагина эмас, балки халқ оғзаки ижодида ҳам ёрқин […]

Давомини ўқиш

Дилдора Ҳошимова. “Рости бул эрдиким, мастур бўлди…”

(“Бобурнома”даги қиёслашда муаллиф шахсиятининг ёритилиши) Шоир ва шоҳ Бобурнинг “Бобурнома” асари аввалидан сўнггигача деярли қиёслаш услубда ёзилган. Айнан, ушбу услубда муаллиф дунёқараши кенг очилган. Бобур давридаги ижтимоий, сиёсий, давлатчиликка оид маълумотларнинг энг муҳими, объектив характерга моликлиги, айнан, “Бобурнома”даги қиёсий таҳлилларда аён бўлади. Ҳали ўн етти-ўн саккиз ёшлик пайтида, Самарқандни иккинчи марта эгаллаган Бобур ўзининг саркардалик […]

Давомини ўқиш

Замира Эгамбердиева. Шеърлар

*** Қараб туриб кўзимга Бор сиримни ўқийсиз, Мен ҳақимда ўзимга Афсоналар тўқийсиз. Гулнинг иси келармиш Ёзган ҳар бир хатимдан, Ҳатто ҳарфлар кулармиш Фол очишиб бахтимдан. Бу дунёнинг яроқсиз Ёлғонини суйдик биз, Муҳаббатнинг адоқсиз Оловида куйдик биз. Йилнинг тўртта фаслида Гул ундирдик қуёшдан, Суйган кўнгил, аслида, Яралгандир бардошдан. Йўлингизга энтикиб Қараб турган кўздирман, Тилингиздан тўкилиб Қолган […]

Давомини ўқиш

Йўлдош Норбўтаев. Ўзбек миллий чолғулари тарихидан

Халқимизнинг қадимий бой тарихий, ижтимоий, маданий ҳаётида миллий чолғулар ҳамиша маънавият ва маърифатнинг ажралмас қисми бўлиб келган. Анъанавий халқ байрамлари, сайиллари, “Мустақиллик”, “Наврўз” умумхалқ тантаналари, турли тўй маросимлари каби шодиёна тадбирларни ва яна маънавий ҳаётимизнинг кўпдан-кўп соҳаларини халқимизнинг қадрли куй ҳамда қўшиқларисиз тасаввур этиб бўлмайди. Чунки бундай оммавий йиғин-тантаналарга миллий чолғуларда ифодаланган куйлар алоҳида файз […]

Давомини ўқиш

Гулчеҳра Имомова. Анъаналар сатҳидаги бадиий синтез

Ўтган асрнинг сўнгги чораги бошлаб насрда, хусусан, ўзбек ҳикоячилигида туб бурилиш юзага келиб, адиблар воқеликни шунчаки акс эттириш йўлидан бормай, балки инсонлар характеридаги, онгидаги ўзгаришларни кўпроқ акс эттиришга интилдилар. Мана шу даврда яратилган айрим ҳикояларда халқимизнинг маънавий-ахлоқий қарашларини, онгидаги эврилишларни тасвирлашга мойиллик кучайди. Масалан, Ўлмас Умарбековнинг “Қиёмат қарз” ҳикоясида халқимиз феъл-атворига хос омонатга хиёнат қилмаслик, […]

Давомини ўқиш

Нурбой Абдулҳаким. “Фирдавсу-л-иқбол”нинг адабий-эстетик қиймати

Қарийб бир ярим асрдирки, Мунис томонидан бошланиб, Огаҳий ниҳоясига етказган “Фирдавсу-л-иқбол” асари адабиётшунос, матншунос ва тарихшунослар эътиборини тортиб келади. “Фирдавсу-л-иқбол”нинг тўққизта қўлёзма нусхаси мавжуд бўлиб, улардан иккитаси, Россия Фанлар академияси Санкт-Петербург Шарқ қўлёзмалари интитутида (инв. С 571 (590 оа), Е-6-1 (590 ов), олтитаси Ўзбекистон ФА Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти хазинасида (инв. 821/1, 5364/1, […]

Давомини ўқиш

Рашид Зоҳидов. Тарбия ва гўзаллик илми

Фундаментал тадқиқот ўз характерига кўра муайян соҳа доирасида чегараланади. Масалан, адабий манба тадқиқоти адабиёт тизимидаги қонуниятлар асосида илмий таҳлилдан ўтказилади. Тарихдан маълумки, филологияга бевосита алоқаси бўлмаган манбаларда ҳам баъзан адабий воситалардан, хусусан, шеър жанридан кенг фойдаланилган. Алжабр, табобат, ақида, фиқҳ илмига оид айрим манба матнларининг назмий шаклда мавжудлиги фикримизга далилдир. Шу ўринда, бундай манбалар фундаментал […]

Давомини ўқиш

Ўткир Исломов. “Бил, ҳам аввал сўзу ҳам охир сўз”

Ҳар бир халқнинг тарихида инсониятни баркамолликка етакловчи етук алломалари бўлади. Қанча вақт ўтмасин, барибир, бундай зотларга ҳамиша эҳтиром билан қаралади. Сўз мулкининг султони Алишер Навоий ҳам ана шундай эҳтиромга муносиб буюк зотлардандир. Президентимиз Ислом Каримовнинг “Юксак маънавият – енгилмас куч” асарида улуғ бобомиз Алишер Навоий тўғрисида шундай эътироф келтирилган: “Ўзбек халқи маънавий дунёсининг шаклланишига ғоят […]

Давомини ўқиш

Олимжон Холдор. “Новвотнинг дури…”

… Миртемир домланинг эллик ёшлиги Ёзувчилар уюшмасининг Ҳамид Олимжон номидаги адабиётчилар уйида ўтказиладиган бўлди. Андижондан мен ҳам бордим. Домла билан юбилей йиғилишига бир оз кечроқ келдик. Зал тўла одам. Ўша йиллари ҳамма мажлисларда тўрда ўтирувчилар яна тўрда. Юбилярнинг ўзлари эса ҳеч кимнинг эсига ҳам келмаётир. Шу вақт, мажлисга раислик қилувчи киши юбилей кечасини очиқ деб […]

Давомини ўқиш