ДАВР РОМАН КЎЗГУСИДА

Мамлакатимиз мустақилликка эришгач, Қорақалпоғистон халқи ижтимоий-сиёсий, иқтисодий-маърифий ва маънавий-маданий ҳаётида туб бурилишлар юзага келди. Бинобарин, бадиий тизимда, айниқса, миллий романнависликда сўз, ижод ва эътиқодга муносабат жиддий янгиланди. Бунинг натижаси ўлароқ мавзу, ғоя ва тарихий ҳақиқатни ўзгача ўлчамларда баҳолаш тарзи теранлашди. Айнан 90-йилларнинг биринчи ярмида майдонга келган Тўлепберган Қаипбергановнинг “Нариги ­дунёга – отамга мактублар”, Ҳусниддин Ҳамидовнинг […]

Давомини ўқиш

БЕТАКРОР МАЪНАВИЙ ХАЗИНА

Ҳаёт ҳақиқатларини образлар орқали бадиий ҳақиқатга айлантиришда санъатнинг бошқа турларига қараганда адабиёт анча фаол. Шунингдек, инсонларнинг ҳаётга, жамиятга қарашларини шакллантиришда, дунёни идрок этишда ҳам адабиёт санъатнинг бошқа турларидан алоҳида ажралиб туради. Бинобарин, инсонлар ҳаётига, дунёқарашига, тафаккури ва туйғуларига улкан янгиланишлар олиб кирган истиқлол даври қорақалпоқ адабиёти олдинги давр, аниқроғи шўро даври адабиётидан жиддий фарқланади. Адабиёт […]

Давомини ўқиш

РАЖО

Ҳикоя Саратон касаллиги дейишди. У эси оғиб қолгандек бир нуқтага термилиб ўтирди, ўтирди. Касалхонанинг сим каравотига тикилди. Қолган бир ҳовучгина умри ҳам шундай хоналарда, касалхонама-касалхона, докторма-доктор сарсон бўлиб, азобу оғриқлар ичида ўтишини, кун ўтган сайин заҳа еб, ингичкалашиб бораётган ипдек умидларини узолмай у ёқдан-бу ёққа зир югурадиган ота-онаси-ю яқинларини, охирида қўлидаги қушини учириб юбориб умидсиз […]

Давомини ўқиш

УХЛАМА, ҚУЁШ!

Қисса Чироқ ўчган заҳоти ҳужра зулматга чулғанди. Қизиқ! Деразадан на шамол, на тўзон, на иссиқ, на совуқ кира олади. Лекин қоронғилик кира олади. Ўзи билан бирга қўрқувни ҳам етаклаб киради. Кундузи бирортаси ҳам ёдга тушиб, кўз олдида эласламайдиган қўрқинчли алланимабалолар пайдо бўлади. Ҳужрада кўзингни очиб ётасанми, юмиб ётасанми, барибир, номини билмайдиган, жисмини сўзда ифодалаб ёки […]

Давомини ўқиш

Устюрт достони

      Элобод Салом, Устюрт! Осиёнинг Танҳо Бепоён дашти, Каспий билан Орол аро Чексиз майдон – Кенглик гашти. Ёзда қайнаб, манзил кўзлаб, Катта карвон тортган дашт. Тўрғай сайраб, бўта бўзлаб, Дил ноласи ортган дашт. Қиш. Қаҳратон аёз, бўрон Аждаҳодай пишқирар. Шарқдан Ғарбгача бепоён Эримайин қор ёғар. Кўклам фасли, Устюрт сени Танимайин қоламан. Ўтмишингни ўйлаб, […]

Давомини ўқиш

Нажмиддин Кубро

Ҳикоя Чингизхон уч ўғли – Жўжихон, Чиғатойхон ва Ўктойхонларни Хоразмни ишғол этиш учун улкан қўшин билан жўнатганига ҳам, мана, етти ой бўляпти. Ғалабадан эса ҳамон хабар йўқ. У ўзини безовта қилаётган бу муаммо хусусида тун бўйи ўйлайвериб толиқди, фақат тонг отиш арафасидагина бир соатлар чамаси ором олгач, уйғониб, ўзининг хос ўтовидан ташқарига чиқди. Хоннинг елкасига […]

Давомини ўқиш

Фалакда қуёшдек айланар омад

       Кўнгил қушим Ўйлар – менинг кўнгил қушим, Кўкка учиб, чарх урар. Ўйлар – менинг ўнгу тушим, Яшин каби барқ урар. Ўйлар мени ўзгалардан Кўрсатади айириб. Ўйлар менинг кўзларимдан Таралади ёйилиб. Ўйлар менинг қувончимдир, Қувонганим яхшироқ. Ўйлар менинг юпанчимдир, Юпанганим яхшироқ. Ўйлар – менинг бугун, эртам, Келажагим тотлироқ. Ўйлар баъзан келмас, эркам, Келса, […]

Давомини ўқиш

Қорақалпоқ шоирларига

Эски гап бу: кўзда ёши Дарё бўлиб бир банда, Кунда узра ёлғиз боши Кесилай деб турганда. Жаллод қўлга болта олар, Ивирсинар… шу они Бир ёш йигит елиб келар, Оҳи чулғаб дунёни. Бошин қўйиб кундага, дер: “Мени чопгил, эй жаллод!” Шериги дер: “Мени ўлдир! Усиз менга йўқ ҳаёт!” Иккиси ҳам қўрқмас, ботир, Иккиси ҳам аломат. Жонни […]

Давомини ўқиш

ЯНГИЛАНИШ ВА ЮКСАЛИШЛАР ЙЎЛИ

“Бизнинг ҳавас қилса арзийдиган буюк тарихимиз бор. Ҳавас қилса арзийдиган улуғ аждодларимиз бор. Ҳавас қилса арзийдиган беқиёс бойликларимиз бор. Ва мен ишонаман, насиб этса, ҳавас қилса арзийдиган буюк келажагимиз, буюк адабиётимиз ва санъатимиз ҳам албатта бўлади”. Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг ушбу сўзларида қатъий ишонч бежиз янграмаган. Қорақалпоғистонда тарихий обидалар ва зиёратгоҳлар жуда кўп. Улар қаторида Беруний […]

Давомини ўқиш

Элу юрт бир бўлиб айлангиз сайрон

            Яхшироқ Оқ буғдойи туриб сули сепгандан,  Тоза шоли туриб курмак эккандан, Бекор қирқ кун қайғу-ҳасрат чеккандан Тан соғлиқда бир кун хандон яхшироқ! Дунёга чиқдингми – бахтинг очилса, Душманларинг оёғингга бош урса, Ёв бўйсуниб, икки қўлин қовширса, Кўз олайтиргандан чандон яхшироқ! Туғилдингми  – хизмат қилгин эл учун, Жонингни аяма элда […]

Давомини ўқиш