ЗАРЧОПОН

Ўғлим, билдим, ҳақиқат Қаҳрдан қотиб ётар. Шамол бўлиб ҳайқирган, Бир кун уни уйғотар. Қутлибека – Тунлари ғўдайган бу чўққилардан пастга қишлоғу шаҳарларга қарасам, кўнглим бузилиблар кетади… Барот кенгликларни ишғол қилган уйлар чироқларининг жимир-жимиридан қочиб, уларга терс қараб яна ёнбошлади. У қараган томонларда осмонга бўйлаган, зимистон кечада осмон билан сарҳадларини ажратиб бўлмайдиган ҳур қоялар бор эди. […]

Давомини ўқиш

Сўфийлар, маломатийлар ва қаландарийлар

Сўфийлар ва дарвешлар (фақирлар) ўртасидаги фарқ, бу амал ва назария ўртасидаги фарқдир. Сўфий тасаввуфий назарияга амал қилади, дарвеш эса тасаввуф йўлини босиб ўтади ва уни бино қилади. Шунингдек, дарвеш бир вақтнинг ўзида сўфий ҳамдир ва назарий жиҳатдан улар ўртасида жиддий фарқ йўқ. Сўфий, бу – дарвеш, дарвеш эса сўфийдирки, уларнинг бирини иккинчисидан ажратиш мумкин эмас. […]

Давомини ўқиш

Уриб турсин орзуманд юрак

Саволлар гирдоби Ҳар оқшом ухлашинг олдидан бир дам, Ўзингга ўзинг бер бир неча савол: Қолдими шу кундан залворли қадам, Амалга ошдими бир кунлик хаёл? Эрта тонг ишингга кетаётган чоқ, Кимнидир қўлидан ушлаб кетдингми? Сендан хурсанд бўлиб қолдими ўртоқ, Ўйларинг тубига бир он етдингми? Елканг кўтардими халқнинг юкини, Завқлана олдингми юрт чиройидан? Тоғларга бердингми кўнглинг суқини, […]

Давомини ўқиш

Ижодкорни қалам танитар

Одил ҲОТАМОВ: – Бундан салкам 45 йил олдин ижодкор бўлиш ниятида бир чемодан китоб билан Тошкентга кетган ўспирин Ашуралини бугун сочларига оқ тушган Ашур­али Жўраев қандай эслайди? Ашурали ЖЎРАЕВ: – Мактабни тугатиб, отамдан дуо олиб осмондай беғубор орзулар ва чексиз қувончлар билан саволда айтилганидек “бир чемодан китоб билан” Тошкентга – “ёзувчи, журналист бўламан”, деб ўқишга […]

Давомини ўқиш

НАВОИЙ ЭЪТИРОФИДАГИ БАСТАКОРЛАР

Навоий даврида санъат ва адабиётга қадам қўйган киши котиблик, нотиқлик, тасвирий санъат билан бирга мусиқа назарияси сирларини ҳам пухта эгаллаган бўлиши, бир ёки бир неча мусиқий асбобларда куй чалиб кўрсатиши талаб этилган. Шеъриятда аруз вазнида ёзиш шарт ҳисоблангани каби, шоир мусиқа оҳангларининг нозик жиҳатларини идрок этиши ҳам шунчалик муҳим саналган. “Навоий ўзининг бадиий қарашларида шеърият […]

Давомини ўқиш

ЧЎЛПОН ШЕЪРИЯТИДА МУМТОЗ ОБРАЗЛАР

Поэтик образлар маълум ижодкорлар томонидан ишланиб, қиёмига етказилса ҳам муайян адабий муҳит доирасида шаклланиб, мукаммаллик касб этади ва маълум вақт оралиғида анъанага айлана боради. Жамиятдаги инсонлар тафаккурининг ўзгариши билан поэтик образларда ҳам янгиланиш содир бўлади. ХIХ асрнинг сўнггида яшаб ижод этган шоирлар ижодида поэтик образлар соф дунёвий, миллий, ижтимоий асосга қурила бошланди. Шу билан бир […]

Давомини ўқиш

Қаранг, бизни кутаётир бахт

Ўзинг менга бахт бердинг, шукр, Дилга шиддат, шахд бердинг, шукр, Орзу, ният, аҳд бердинг, шукр, Иқболимдан тахт бердинг, шукр! Кам қилмадинг, камолот бердинг, Эзгуликдан далолат бердинг. Халқим бахтли, Ватаним обод, Менга шундай саодат бердинг! Карамингдан бошим осмонда, Камол топдим жаннатмаконда. Тупроғида олтин гуллайди, Бундайин юрт борми жаҳонда? Сенга шукр, беадад шукр, Кўзларимга ато этдинг нур. […]

Давомини ўқиш

ШЕЪР – ҲИКМАТ ДУНЁСИ

Ўтган йили баракали шеър хирмони кўтарилди. Юзга яқин мажмуалар, қатор-қатор туркумлар шеъриятимизнинг салобатию бўй-бастини рўйи рост кўрсатди. Адабиётимиз оқсоқолларидан то мактаб ўқувчиларигача, профессионал шоирлардан ҳаваскор қаламкашларгача сўз айтишга, шеър орқали кўнгил асморларини ифодалашга интилишгани қувонарли ҳол, албатта. Улар орасида бадиий баркамол намуналар ҳам, хом-хатала машқлар ҳам талайгина. Бу ўринда мен икки ижодкор изланишларига алоҳида тўхталмоқчиман. […]

Давомини ўқиш

Ҳар кунинг руҳингга нур бахш айлагай

мр бобида ўйлаб кўришга имкон керак, Имконни топмоқ учун хотиржам замон керак. Замон бўлмас хотиржам бўлмаса комил инсон, Комил инсонга эса тинч руҳу равон керак. Соф руҳу равон беҳад кам эрур бу оламда, Уни яратмоқ учун покиза виждон керак. Покиза виждон пайдо бўлар ёшлик чоғидан, Ёшликка қайтмоқ учун мустаҳкам иймон керак. Мустаҳкам иймон ила борурсан […]

Давомини ўқиш

МУНГ

I Қизғалдоқ иссиғи этни куйдирди. Кун тиккага келди. Бу маҳал уч отлиқ адир адоғидаги қишлоққа ҳориб кириб келмоқда эди. Ҳаво дим, худди жазирамада ойналари очилмайдиган автобусда кетаётгандай ҳис қилади одам ўзини. Бурун катаклари кенгайиб-торайиб нафас олаётган отлар узун-қисқа кишнаб қўяди. Қишлоқнинг аллақаеридан жавоб келади: чўзиқ кишнаш овози эшитилади. Қора отлиқ – қирқ беш-эллик ёш атрофидаги […]

Давомини ўқиш