XIV aср. Тарихини яратган кишилар Амир Темур

Кириш: Аср тақдирини ҳал қилган инсон XIV aср тақдири Шарқда ҳал бўларди. Ғарбда инсонлар охири кўринмас сулолавий жангларнинг қонли ботқоғига ботиб юрган бир пайтда, шарқликлар эски салтанатларни қилич ва олов билан бузиб, янгиларини тикламоқда эдилар. Ана шу пайтда Осиёнинг марказидан отилиб чиққан Амир Темур ўзининг тарихий вазифасини мувафаққиятли ўтади. Амир Темур билан Боязид ўртасидаги келишмовчиликлар […]

Давомини ўқиш

Уммон ўртасида бир жуфт кабутар

  Мен эмасман Мен эмасман уринган виждонинг оғриғини юрагим оғриғига банду банд этган хотирингда қоғоз кема суздириб кўпбурчакли денгиз ясаган мен эмасман Мен эмасман исмингни энг ҳарир либосдай кийиб ишқнинг қони теккан ҳур кийимларни ва яна ечиб ирғитган мен эмасман Мен эмасман ёмғирнинг милёнта томчиларига милён биринчи расмингни илган ва тақдирга қараб қийшайган йиртиқ сувратларнинг […]

Давомини ўқиш

Ҳур келажак – мустаҳкам зина

  Қалбинг – нур, хонангда порлайди қуёш, Ичин ҳар кун ўзинг қиласан таъмир. Сийлабми, синабми – ўзи берган ёш, Муқим ота макон, ўткинчи умр. Топган, йўқотганим кўзимга бердим, Ичақол, яширган ёшларимни, дам. Болам, тўғриликни қалбингга тердим, Қалбимда яшаган ҳисларимни ҳам. Улгурмадим бахтга, сен улгурасан, Юрмайсан, сен мендек бўй ва эн бўлиб. Эл-юрт, бола-чақам деб югурасан, […]

Давомини ўқиш

Навоий таржимаи ҳолига доир янгилик

Алишер Навоий таржимаи ҳолини илмий ўрганиш борасида академик Василий Влидимирович Бартольднинг “Мир Алишер ва сиёсий ҳаёт” номли рисоласи алоҳида аҳамиятга эгадир. Бартольд ўз рисоласида Мирзо Бобурнинг “Билмон, не жарима била Султон Абу Саид Мирзо Ҳиротдин ихрож қилди” деган сўзларига асосланиб, Навоий Абу Саид томонидан Самарқандга сургун қилинган деб ёзган эди. Бошқа бир муаррих Мирхонд “Рафзатус-сафо”да: […]

Давомини ўқиш

Дилимни порлатиб ёнар… чироқ

Бир сўз бор. Беғубор тонг каби гўзал, Тонг чоғи очилган ғунча каби, Ғунчада шабнам каби мусаффо. Ширин туйғуларнинг Ширин фарзанди, Осмон каби бепоён кўзлар севинчи янглиғ Бир сўз бор. Бир сўз бор. Ҳақиқат сўзидан ҳам юксак, Ҳақиқатнинг ўзидан ҳам юксак, Бир сўз бор. * * * Сув остида ялтирайди тош, Харсангларда синади сувлар. Хаёлларим сингари […]

Давомини ўқиш

Миллий насрдаги ўзига хос воқеа

Кўп асрлик бадиий тажриба деярли кўпчилик ўқирманларни (ўқувчиларни) адабиётга ердан узилганроқ, бир қадар хаёлий, бир мунча китобий, бироз сирли, ғайриоддий, кундалик ташвишлардан баландроқ ҳодиса сифатида қарашга одатлантирган. Бадиий адабиётда тасвирланган образларнинг ёнимизда яшаётган ҳамма қатори одамлардан бошқачароқ, кучайтирилганроқ: ёвузи ёвуз, яхшиси ўта яхши кишилар, шунчаки одам эмас, балки айнан, адабий қаҳрамонлар тарзида қабул қилинишига кўникилган. […]

Давомини ўқиш

Юракда уйғонди муҳаббат

Олислардан энгашганда ой, Тун ваҳмини қувади ёғду. Юлдузми бу, қуёшмикан, ҳой, Юрагимда туғилган туйғу? Ёришади бутун вужудим, Борлиқ аро йўқ бундай ёруғ. Тоғдек ўсар энди умидим, Руҳим бўлар зулматдан фориғ. Энтикишлар гўзал гуллардек Учиб борар нигoҳлар мисол. Томчи-томчи қайсар дўллардек Ботинимга ёғилар висол. Ҳаётимнинг кун-тунигача Туйғуларим очилиб кетди. Юрагимнинг туб-тубигача Муҳаббатим сочилиб кетди. * * […]

Давомини ўқиш

Поль Элюар. Сукунат тарозиси

Гўзал ва ўхшаш Кун сўнггидаги бир чеҳра Куннинг хазонлари аро бир бешик Тугаётган яланғоч ёмғир Бутун бошли қуёш яширин Булоқларнинг булоғи замин тубида Барча кўзгуларнинг синиқ кўзгуси Сукунат тарозисидаги бир қиёфа Барча тошлари сингари бир тош Куннинг сўнгги нурларининг сопқони учун Унутилган барча қиёфаларга ўхшаш қиёфа Ички кечинмалар I Кирасан сирғалиб совуган ҳаводек Тўшакка гуллар […]

Давомини ўқиш

Қодирийшунослик қирра­­­лари

Адабиёт деб аталмиш буюк тафаккур уммонига қўшилган ҳар томчининг қадри ўз вақтида англанмаслиги табиий. Фақат унинг нечоғлиқ қимматга эга эканлигини  кузатиб турганлар ёки ҳис қилганлар билишлари мумкин. Абдулла Қодирий ижоди ҳам адабиёт уммонига ўз вақтида томган ва уммонда ўзига хос тўлқинлар ҳосил қилишга сабабчи бўлган ҳодиса эди.  Салкам бир аср оралиғида ҳаваскор адабиётшунослардан тортиб, қалами […]

Давомини ўқиш

Сен борсан, иқболим эрур зиёда

Эрка хаёлимнинг малаги, ҳури, Азизам жонимсан, мисоли танда. Баҳорим чечаги, юрагим қўри, Вужудни жон, асло, қиларми канда? Офтобни севгандек она сайёра, Оташин тафтингга ташна, интизор. Соядек эргашиб, боқса, деб зора, Суйибман, кўнгилда гуркираб баҳор. Мен сени суйибман, мисоли она, Авайлаб суйгандек боласин гўдак. Талпина-талпина ўтга парвона, Ўртаниб, тўлғаниб ёнгандек бешак. Суйибман мен сени, аммо, бу […]

Давомини ўқиш